10 06 2026

چواردەیەمین کۆنگرەی زانستە باخدارییەکانی ئێران لە سنە کۆتایی بە کارەکانی هێنا

چواردەیەمین کۆنگرەی زانستە باخدارییەکانی ئێران پاش سێ ڕۆژ لە بەڕێوەچوونی کۆبوونەوە زانستی، پسپۆڕی و توێژینەوەییەکان، ئێوارەی ئەمڕۆ چوارشەممە ٢٠ی جۆزەردانی ١٤٠٥ کۆتایی بە کارەکانی هێنا.

بەپێی ڕاپۆرتی پەیوەندییە گشتییەکانی زانکۆی کوردستان؛ ئەم کۆنگرەیە لە ڕۆژی دووشەممە ١٨ی جۆزەردانەوە بە میوانداری زانکۆی کوردستان و بە هاوکاری ئەنجومەنی زانستە باخدارییەکانی ئێران دەستی پێکرد و لە ماوەی سێ ڕۆژدا میوانداری مامۆستایان، توێژەران، خوێندکاران، پسپۆڕان، چالاکانی کەرتی تایبەت و نوێنەرانی دامەزراوە زانستی و جێبەجێکردنەکان لە سەرتاسەری وڵات و هەندێک میوانی نێودەوڵەتی بە شێوەی ئۆنلاین و مەیدانی بوو.

لە کاتی بەڕێوەچوونی ئەم ڕووداوە زانستییەدا، دەیان وتاری زانستی، وتارخوێندنەوەی پسپۆڕانە، کۆبوونەوەی زانستی و وۆرک شۆپی فێرکاری لە بوارە جیاجیاکانی زانستە باخدارییەکان، کشتوکاڵی زیرەک، بەڕێوەبردنی سەرچاوەکان، تەکنەلۆژیا نوێیەکان و گەشەپێدانی بەردەوام پێشکەش کران.

لە درێژەی ئەم مەراسیمەدا، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی زانستە باخدارییەکانی ئێران، بەیاننامەی کۆتایی چواردەیەمین کۆنگرەی زانستە باخدارییەکانی ئێرانی ڕوون کردەوە. محەمەد عەلی نەجاتیان ڕایگەیاند: چواردەیەمین کۆنگرەی زانستە باخدارییەکانی ئێران بە هاوکاری زانکۆی کوردستان و ئەنجومەنی زانستە باخدارییەکانی ئێران و بە ئامادەبوونی بەرفراوانی مامۆستایان، توێژەران و پسپۆڕان بەڕێوەچوو و بسترێکی بەنرخی بۆ ئاڵوگۆڕی زانیاری و بەهێزکردنی پەیوەندی نێوان زانکۆ، حکومەت و کەرتی تایبەت ڕەخساند.

ناوبراو زیادی کرد: بەشداربووانی ئەم کۆنگرەیە وێڕای دەستخۆشی لە ڕێکخەران، تەوەرە سەرەکییەکانی بەیاننامەی کۆتاییان لە ١١ بەنددا ڕاگەیاند. نەجاتیان ئاماژەی بە یەکەم تەوەرەی بەیاننامەکە کرد و وتی: بەشداربووان جەختیان لەسەر ڕۆڵی ستراتیژی باخداری لە ئاسایشی خۆراک، تەندروستی کۆمەڵگا و گەشەپێدانی بەردەوام کردەوە و داوای داڕشتنی سیاسەتی نیشتمانییان بۆ بەرزکردنەوەی بەرهەمهێنان و خۆڕاگری لە بەرامبەر قەیرانە کەشوهەواییەکان کرد. هەروەها جەخت لەسەر بەرهەمهێنانی بەرهەمی تەندروست و دوورکەوتنەوە لە بەکارهێنانی ماددە کیمیاییە قەدەغەکراوەکان کرایەوە.

لە بەندی دووەمدا، کۆنگرە هەر جۆرە زیان گەیاندنێک بە ژێرخانە مەدەنییەکان، ناوەندە زانستی و توێژینەوەییەکان و سیستمەکانی پەیوەندیدار بە بەرهەمهێنانی خۆراک و کشتوکاڵی شەرمەزار کرد. جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی زانستە باخدارییەکان ئاماژەی بە بەندی سێیەمی بەیاننامەکە کرد و وتی: بەشداربووان پێشوازییان لە بەرنامەی پشتگیریکردن لە دوو تاقیگەی داهێنانی باخداری و دروستکردنی تاقیگەیەکی سەرچاوە (Reference) لە پارێزگای کوردستان بۆ چاودێریکردنی کوالێتی بەرهەمە هەناردەکراوەکان کرد.

گەشەپێدانی کۆمپانیا زانست-بنیادەکان، کشتوکاڵی زیرەک، ژینە تەکنەلۆژیا (Biotechnology)، ژیریی دەستکرد و بەڕێوەبردنی زنجیرەی بەها، لە تەوەرە تاقیکراوەکانی دیکەی کۆنگرەکە بوون. نەجاتیان ئاماژەی بە ڕەهەندی نێودەوڵەتی ئەم ڕووداوە کرد و وتی: ئامادەبوون و وتارخوێندنەوەی سەرۆکی ئەنجومەنی نێودەوڵەتی زانستە باخدارییەکان (ISHS) یەکێک بوو لە خاڵە بەرچاوەکانی ئەم کۆنگرەیە.

هەروەها بەڕێوەچوونی هەشت کۆبوونەوەی پسپۆڕی هاوبەش لەگەڵ کەرتی تایبەت و بەرهەمهێنەران بە یەکێک لە داهێنانەکانی ئەم خولە ئەژمار کرا. نەجاتیان ئاماژەی بە تەحەدییەکانی ژینگە کرد و وتی: بەشداربووان داوای گەشەپێدانی توێژینەوەکانی گونجاو لەگەڵ گۆڕانی کەشوهەوا و گونجاندنی شێوازی چاندنیان کرد.

لە کۆتاییدا، پشتگیریکردن لە خوێندکاران و توێژەرە گەنجەکان و پێداچوونەوە بە پرۆگرامەکانی خوێندنی زانستە باخدارییەکان بە مەبەستی گونجاندن لەگەڵ گۆڕانکارییە تەکنەلۆژییەکان و پێویستییەکانی نەوەی نوێ، لە تەوەرە گرنگەکانی دیکەی بەیاننامەکە بوون.